Stoacı filozoflar farklı hayatlar yaşadı: Aralarında okul kuran öğretmenler, devlet işleriyle uğraşan yazarlar, kölelikten gelen bir düşünür ve bir Roma imparatoru vardı. Hepsi aynı soruya döndü: İnsan nasıl iyi yaşar? Cevaplarında karakterimize, yargılarımıza ve başkalarına karşı sorumluluklarımıza önem verdiler. Bu sayfada onların yaşamlarını, eserlerini ve Stoacılığa katkılarını anlatan yazıları bulabilirsiniz. Merak ettiğiniz bir isimle başlayabilir, ardından diğer düşünürlerin aynı soruları nasıl ele aldığını inceleyebilirsiniz. *Kıbrıslı Zenon: Stoacılığın Kurucusu Zenon, MÖ 300 dolaylarında Atina’da Stoacı okulu kurdu. Ders verdiği Stoa Poikile adlı sütunlu yapı, okula adını verdi. İyi yaşamı doğaya ve akla uygun yaşamakta aradı; erdemi tek gerçek iyi olarak gördü. Mantık, fizik ve etik üzerine kurulan öğreti, sonraki düşünürlerin katkılarıyla gelişti. *Assoslu Kleanthes: Evrenin Düzeniyle Uyum Zenon’dan sonra okulun başına geçen Kleanthes, öğretmeninin fikirlerini sürdürdü. Günümüze ulaşan Zeus’a İlahi, evrenin akılsal düzenine duyduğu bağlılığı yansıtır. Onun düşüncesinde insan, daha büyük bir bütünün parçasıdır. Nasıl yaşayacağımızı anlamak için bu bütün içindeki yerimizi de düşünmemiz gerekir. *Solili Khrysippos: Öğretinin Sistemleştiricisi Khrysippos, Stoacılığın ikinci kurucusu olarak anılır. Okulun üçüncü başkanı olarak mantık, doğa ve etik arasındaki ilişkileri ayrıntılarıyla ele aldı. Özellikle önerme mantığına yaptığı katkılarla tanınır. Kitaplarının büyük bölümü kayboldu; ancak başka yazarların aktardıkları, öğretinin gelişmesindeki payını görmemizi sağlar. *Seneca: Felsefeyi Yaşamın İçinde Sınamak Seneca’nın mektuplarında tanıdık meselelerle karşılaşırız: Zamanı nasıl kullanıyoruz, öfkelendiğimizde ne yapıyoruz, kayıplarla nasıl yüzleşiyoruz? Romalı yazar ve devlet adamı, felsefenin davranışlarımıza yansımasına önem verdi. Ahlak Mektupları, Öfke Üzerine ve Yaşamın Kısalığı Üzerine, onu tanımak için iyi başlangıçlardır. *Musonius Rufus: Öğrenileni Uygulamak Musonius Rufus için felsefe öğrenen kişinin nasıl yaşadığına bakmak gerekir. Ne yediğimiz, nasıl giyindiğimiz, ailemize nasıl davrandığımız da bu eğitimin içindedir. Epiktetos’un öğretmeni olan Musonius, kadınların da felsefe öğrenmesi gerektiğini savundu. Öğretileri, bildiklerimizle alışkanlıklarımız arasındaki mesafeyi sorgulamaya çağırır. *Epiktetos: Seçimlerimiz ve İçsel Özgürlük Köle olarak doğan Epiktetos’un öğretisinde özgürlük sorusu önemli bir yer tutar. Bize bağlı olanlarla olmayanları ayırır; dikkatimizi yargılarımızı ve seçimlerimizi nasıl kullandığımıza yöneltir. Öğrencisi Arrianus’un aktardığı Söylevler ve El Kitabı, bu çalışmayı ilişkilerimiz ve görevlerimizle birlikte ele alır. Arzu, eylem ve onay disiplinleri de bu eğitimin parçalarıdır. *Marcus Aurelius: Sorumluluk Taşıyan Bir Stoacı Marcus Aurelius, Kendime Düşünceler’de kendisine hatırlatmalar yazar: Adil davran, acele hüküm verme, ortak yararı gözet, hayatın geçiciliğini unutma. Roma imparatorunun kişisel notları, ilkelerini güçlükler içinde uygulamaya çalışan bir insanı tanımamızı sağlar. Bu yüzden kitapta okuduklarımızı kendi kararlarımızla ilişkilendirmek kolaydır. *Hierokles: Başkalarını da Gözetmek MS 2. yüzyılda yaşayan Hierokles, kendimize duyduğumuz ilgiyi başkalarına nasıl genişletebileceğimizi düşünür. Oikeiosis anlayışıyla bağlantılı ilgi çemberleri, ailemizden başlayıp daha geniş insan topluluğuna uzanır. Onun yazıları, Stoacı etiğin başkalarını gözetmeye verdiği yeri anlamamıza yardımcı olur. Bu düşünürleri okumak, kendi hayatımıza dönüp bakmak için de bir fırsattır. Bir fikri benimsediğimizi söylüyorsak, günlük seçimlerimizde bunun izini görebiliyor muyuz?