Murat Kınıkoğlu ⎮ Vegan Beslenme - Kitap İnceleme

Birol SAĞLAM
12 saat önce
3 dakikada okunur

“Vegan Beslenme” Murat Kınıkoğlu

Dr. Murat Kınıkoğlu, Türkiye’de bitkisel beslenme alanında tanınan bir yazar, konuşmacı ve farkındalık savunucusudur. Çalışmalarında beslenmenin kalp-damar hastalıkları, obezite, diyabet, çevresel sürdürülebilirlik ve etik boyutlarla ilişkisini ele alır.

Kınıkoğlu, özellikle doğal (tam) gıdaya dayalı bitkisel beslenme yaklaşımını savunur; bilimsel araştırmaları sade bir dille aktararak geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlar.

Konferanslar, seminerler ve yazılarıyla Türkiye’de bitkisel beslenmeye yönelik farkındalığın artmasına katkı sağlar. Ayrıca bu alandaki deneyim ve görüşlerini kitaplar ve medya içerikleri aracılığıyla paylaşır.

“Vegan Beslenme” Kimler İçin

Vegan Beslenme, kalp-damar hastalıklarından korunmak veya mevcut risklerini azaltmak isteyen, kilo ve metabolik sağlığını iyileştirmeyi hedefleyen bireyler içindir. Ayrıca beslenmeyi yalnızca etik bir tercih değil, bilimsel temelli ve uzun vadeli bir sağlık stratejisi olarak görmek isteyen herkes için uygundur.

“Vegan Beslenme” Konusu ve Kısa Özet

Murat Kınıkoğlu’nun Vegan Beslenme kitabı, az yağlı tam bitkisel beslenmenin bilimsel dayanaklarını, sağlık üzerindeki etkilerini ve pratik uygulamalarını ele alır. Kitap, modern beslenme alışkanlıklarının kalp-damar hastalıkları başta olmak üzere birçok kronik rahatsızlıkla ilişkisini sorgularken, az yağlı vegan beslenmeyi koruyucu ve iyileştirici bir yaşam stratejisi olarak sunar.

Murat Kınıkoğlu’nun Vegan Beslenme kitabı iki ana bölümden oluşur. İlk bölümde “az yağlı vegan beslenme” yaklaşımının bilimsel, tıbbi ve pratik temelleri ayrıntılı biçimde ele alınırken; ikinci bölümde bu yaklaşımı günlük hayata taşımayı amaçlayan yağsız vegan tariflere yer verilir.

Kitabın temel iddiası, uzun vadeli sağlığı belirleyen en güçlü faktörün beslenme olduğudur. Hayvansal ürünler, eklenmiş yağlar ve işlenmiş gıdalarla şekillenen modern beslenme düzeninin; kalp-damar hastalıkları, diyabet, felç, obezite ve bazı kanser türleriyle güçlü biçimde ilişkili olduğu savunulur. Vegan/bitkisel beslenme bu çerçevede yalnızca etik bir tercih değil, doğrudan tıbbi sonuçları olan bir yaşam tarzı olarak ele alınır.

Kitapta Walter Kempner, Dean Ornish, T. Colin Campbell ve Caldwell Esselstyn gibi araştırmacıların çalışmaları referans alınarak, az yağlı bitkisel beslenmenin kolesterolü düşürebildiği, damar tıkanıklığında gerileme sağlayabildiği ve tansiyon ile kan şekeri üzerinde olumlu etkiler oluşturabildiği vurgulanır. Bu yaklaşımda “tam doğal bitkisel beslenme” esas alınır; hayvansal ürünlerin yanı sıra eklenmiş yağlar da (zeytinyağı dâhil) büyük ölçüde dışlanır.

Karbonhidratlar kitabın merkezî savunularından biridir. Yağların kilo artışındaki rolü vurgulanırken, tam tahıllar, baklagiller, sebzeler ve meyvelerden gelen kompleks karbonhidratların insan vücudu için en uygun enerji kaynağı olduğu belirtilir. Protein eksikliği korkusunun abartıldığı; yeterli kalori ve çeşitlilik sağlandığında bitkisel beslenmeyle protein ihtiyacının rahatlıkla karşılanabileceği ifade edilir.

İkinci bölümde yer alan tarifler ise teoriyi pratiğe dönüştürmeyi amaçlar. Yağ yerine sosların kullanıldığı, “yeşil + beyaz” dengesi üzerine kurulu bu tarifler; sürdürülebilir, doyurucu ve günlük yaşama uyarlanabilir bir vegan mutfak modeli sunar.

“Vegan Beslenme” Ana Fikri

Kitabın ana tezi şudur: Az yağlı tam bitkisel beslenme, modern beslenme alışkanlıklarının yol açtığı kronik hastalık risklerini azaltabilen, bilimsel temellere dayanan koruyucu ve iyileştirici bir yaşam stratejisidir.

“Vegan Beslenme” Kitap Temel Çıkarımları

1. Et, Tavuk ve Balığı Hayatınızdan Çıkarın

"Beyaz et masumdur" yalanına inanmayın. Balık ve tavuk da kolesterol ve doymuş yağ içerir, damar endoteline zarar verir.

2. Süt ve Peynirle Vedalaşın

Peynir, konsantre bir yağ ve tuz bombasıdır. Kalsiyum ihtiyacınızı koyu yeşil yapraklı sebzelerden (roka, dereotu, brokoli) karşılayın.

3. Yağsız Pişirmeyi Öğrenin

Yemeklere ekstra zeytinyağı veya tereyağı eklemeyin. Sebzeleri kendi suyunda veya az miktarda su/sebze suyu ile soteleyin ("Yağsız Vegan" prensibi).

4. Kuruyemişleri Sayarak Yiyin

Ceviz, badem gibi yağlı tohumlar faydalıdır ama kalorileri ve yağ oranları yüksektir. Avuç avuç değil, günde birkaç adet tüketin (özellikle kalp hastasıysanız).

5. Toplam Kolesterolünüzü 150'nin Altına İndirin

Hedefiniz bu olmalı. Bu seviyenin altında kalp krizi riski neredeyse sıfırlanır.

6. Bitkisel Protein Kaynaklarına Güvenin

Mercimek, nohut, fasulye ve soya ürünleri ihtiyacınız olan tüm proteini, yanında kolesterol olmadan size verir.

7. Lif Tüketimini Artırın

Sadece bitkilerde bulunan lif (posa), bağırsaklarınızdaki fazla yağları süpürür atar. Günde en az 40-50 gr lif almaya çalışın (hayvansal gıdada lif sıfırdır).

8. B12 Vitamini Kullanın

Tamamen vegan olduğunuzda mutlaka dışarıdan B12 takviyesi alın. Bu bir eksiklik değil, modern tarım ve hijyen koşullarının bir sonucudur.

9. İşlenmiş Vegan Gıdalara Dikkat Edin

Marketlerdeki her "vegan" etiketli ürün sağlıklı değildir. Vegan cipsler, bisküviler veya margarinler de damar tıkayabilir. Doğal (bütünsel) gıdalara yönelin.

10. Kahvaltı Ezberinizi Bozun

Peynir-zeytin-yumurta üçlüsünü unutun. Yulaf ezmesi, meyveler, ceviz, domates, salatalık ve yeşilliklerle dolu renkli kahvaltılara geçin.