"Benim Canım Acımaz" Özeti

Giriş

David Goggins’e göre gerçek potansiyelini henüz fark edememiş çok sayıda insan, konfor alanı içinde yaşar ve bu durumu çoğu zaman inkâr ederek sürdürür. Motivasyon, zihni yeniden programlamak için tek başına yeterli değildir. Hayatın adaletsizliklerine rağmen acı ve sıkıntı kabul edilerek zihin güçlendirilebilir. Goggins’e göre gerçek güç; korkularla yüzleşmekte, başarısızlıklardan ders çıkarmakta ve insanın kendi sınırlarını aşmasında ortaya çıkar.

Benim Canım Acımaz kitap özeti, David Goggins’in çocukluğundan askerî kariyerine, ultramaratonlarından geliştirdiği zihinsel dayanıklılık yöntemlerine kadar kitabın on bir bölümünü ele alıyor. Her bölümün sonunda bulunan bölüm uygulama rehberi, öğrendiklerimizi hayatımıza uygulayabileceğimiz pratik öneriler sunuyor.

Kitap, okuyucuyu kendi iç savaşıyla yüzleşmeye, acıyı kabul etmeye ve potansiyelini gerçekleştirmeye hazırlayan bir mücadele programıdır.

Birinci Bölüm: Bir İstatistik Olmalıydım

Goggins’in çocukluğu, New York’ta dışarıdan güzel görünen ancak evin içinde adeta cehennemi andıran bir ortamda geçer. Ailesinin dışarıdan kusursuz görünen yaşamının ardında aile içi şiddet, babasının alkol ve kumar bağımlılığı, annesine yönelik fiziksel istismar, ırkçı tacizler ve maddi yoksunluklar vardır. Okulda öğrenme güçlüğü, sosyal dışlanma ve fiziksel travmalarla mücadele eder.

Annesi, ailesini kurtarmak için büyük fedakârlıklar yapar ve sonunda babasından ayrılır. Goggins, bu zorlu süreçte yaşadığı travmaların zihninde derin izler bıraktığını ancak bu acıların zamanla direnç kazanmasında önemli bir rol oynadığını anlatır.

Hayatın dağıttığı kartlar her zaman adil olmayabilir. Ancak size gelen kötü elin hayatınızı tamamen belirlemesi zorunlu değildir. Kurban psikolojisine saplanıp kalmak ve geçmişi sürekli bir mazerete dönüştürmek insanı özgürleştirmez.

Bu bölümde okuyucu, kendi zorluklarını ve engellerini dürüstçe yazmaya teşvik edilir. Çünkü acı, doğru kullanıldığında başarı için yakıta dönüşebilir.

Bölüm Uygulama Rehberi

Günlüğünüzü çıkarın; gelişiminizi sınırlayan etkenleri, karşılaştığınız zorlukları, sizi inciten ve size acı veren şeyleri tek tek yazın.

İkinci Bölüm: Gerçekler Acıtır

Annesiyle birlikte Indiana eyaletindeki Brazil kasabasında yaşayan büyükannesinin evine taşınması, Goggins’in hayatında yeni bir başlangıç olur. Annesinin hayatına giren Wilmoth Irving ile sevgi ve güvene dayalı bir ilişki gelişir. Ancak Wilmoth’un öldürülmesi, Goggins’i ve annesini yeniden travmaya sürükler.

Goggins, lise yıllarında ırkçılık, dışlanma, akademik başarısızlık ve öz güven eksikliğiyle yoğun biçimde mücadele eder. Okulda başarısızdır, kendisini yetersiz hisseder ve bir dönem kopya çekerek ayakta kalmaya çalışır.

Fakat sonunda kendi gerçekleriyle yüzleşir ve “Sorumluluk Aynası” adını verdiği yöntemle kendisini disipline etmeye başlar.

Sorumluluk Aynası; hedef belirlemek, ilerlemeyi takip etmek ve kendisini sorumlu tutmak için kullandığı bir araca dönüşür. Goggins, değişimin kişinin kendisine yalan söylemeyi bırakmasıyla başladığını ve insanı durduran kişinin çoğu zaman yine kendisi olduğunu söyler.

Boşa geçirilecek zaman yoktur. Hayatta ilerleme kaydetmek için daha az alıngan olmaya ve eleştiriler karşısında daha dayanıklı hâle gelmeye ihtiyaç vardır. Goggins, kendisini rahatsız eden insanların da kendi iç dünyalarında ne kadar huzursuz olduklarını fark eder. Sorunun çoğu zaman kendisinden çok onlarla ilgili olduğunu anlar.

Goggins, Hava Kuvvetlerine katılmak için çalışır. Giriş sınavında defalarca başarısız olsa da pes etmez ve bu engelleri aşmasını sağlayacak zihinsel dayanıklılığı geliştirir.

Hava Kuvvetlerine katılma arzusu, Goggins’in dönüşümünde kilit rol oynar. Bu amaç, hayatında gerekli değişiklikleri yapması için ona motivasyon ve odak sağlar.

Bölüm Uygulama Rehberi

Tüm güvensizliklerinizi, hayallerinizi ve hedeflerinizi yapışkanlı not kâğıtlarına yazın ve aynanıza yapıştırın.

Bu bir kariyer hedefi, yaşam tarzı hedefi ya da spor hedefi olabilir. Nerede olduğunuz ve bu hedeflere ulaşmak için gün gün hangi adımları atmanız gerektiği konusunda kendinize karşı dürüst olun.

Her adımınızı ayrı bir nota yazın. Bu da biraz araştırma yapmanız ve hedefinizi küçük parçalara ayırmanız gerektiği anlamına gelir.

Her sabah aynanın karşısına geçtiğinizde bu notları okuyun ve içselleştirin.

Üçüncü Bölüm: İmkânsız Görev

Bu bölüm, yazarın donanma komandosu olma hayalinin önünde duran korkusunu ve kendisinden duyduğu şüpheyi aşma sürecini anlatır. Birçok engel ve aksiliğe rağmen hedefini gerçekleştirmek için ilerlemeye kararlıdır.

Goggins’in askerî kariyeri, Hava Kuvvetleri Paraşütlü Kurtarma eğitimine kabul edilmesiyle başlar. Ancak orak hücre taşıyıcısı olması, su korkusu ve eğitim sırasında yaşadığı zorluklar nedeniyle bu süreç istediği gibi ilerlemez. Hava Kuvvetlerinden ayrılır, aşırı kilo alır ve mutsuz, amaçsız bir hayata sıkışır.

Bir gün televizyonda Donanmanın Temel Sualtı Taarruz/SEAL eğitimini izlediğinde hayatını değiştirmeye karar verir.

Goggins, fiziksel ve zihinsel sınırların doğuştan sabit ve aşılamaz olduğu düşüncesine karşı çıkar. Kendi sınırlarını zorlayarak Silahlı Kuvvetler Mesleki Yetenek Testi’ni geçmek ve fiziksel antrenmanlarda başarılı olmak gibi daha önce imkânsız gördüğü şeyleri başarır. Kısa sürede yaklaşık 48 kilo verir ve sualtı komando eğitimine hazırlanır.

Başarısının büyük bölümü, antrenman programına sarsılmaz bağlılığından ve kaçırdığı her tekrar, tur ya da barfiks için kendisini sorumlu tutmasından kaynaklanır. Hedeflerine ulaşmanın kestirme bir yolu olmadığını bilir.

Bölüm Uygulama Rehberi

Günlüğünüzü çıkarın ve yapmaktan hoşlanmadığınız ya da sizi rahatsız eden her şeyi yazın. Özellikle kendiniz için iyi olduğunu bildiğiniz ancak yapmaktan kaçındığınız şeyleri kaydedin.

İlk fırsatta bunlardan birini yapın. Sonra tekrar yapın.

Sizi rahatsız eden şeyleri yapmak, küçük şeyler bile olsa, güçlenmenize yardımcı olur. Konfor alanınızın dışına ne kadar sık çıkarsanız o kadar güçlenirsiniz.

Dördüncü Bölüm: Ruhları Ele Geçirmek

Bu bölümde Temel Sualtı Taarruz/SEAL eğitiminin en zor aşamalarından biri olan Cehennem Haftası anlatılır. Eğitim; uykusuzluk, soğuk, acı, fiziksel yorgunluk ve zihinsel baskı üzerine kuruludur. Goggins, eğitmenlerin adayları zihinsel olarak kırmayı amaçlayan sert uygulamalarına karşı kendi içinde farklı bir güç geliştirir: “Ruhları ele geçirmek.”

Bu ifade, bir rakip üzerinde psikolojik üstünlük kurmak anlamına gelir. Buradaki rakip bazen bir eğitmen, bazen bir yarışmacı, bazen de insanın kendi zihnindeki korkak sestir.

Goggins’e göre gerçek savaş çoğu zaman dışarıda değil, insanın kendi zihnindedir. Acıya, yorgunluğa ve baskıya rağmen devam edebilirseniz karşınızdaki kişinin sizi kırma gücünü azaltırsınız.

Goggins, bu zihinsel oyun sayesinde hem kendisini hem de takımını ayakta tutmaya çalışır. Bu bölüm, gerçek liderliğin yalnızca fiziksel güçle değil, zihinsel direnç ve başkalarına moral verebilme becerisiyle ortaya çıktığını gösterir.

Goggins ayrıca mücadele sırasında Stoacı bir yaklaşım benimsemenin faydalı olduğunu söyler. Otoritenin veya diğer insanların yaptıklarını ve söylediklerini kişiselleştirmemeyi tavsiye eder. Çünkü bunları kişiselleştirdiğinizde başkalarının sizin üzerinizdeki kontrolü artar.

Bölüm Uygulama Rehberi

Rakiplerinizin saygısını kazanmanın ve dengeleri değiştirmenin tek bir yolu vardır: mükemmellik.

Yaptığınız iş üzerinde daha önce hiç çalışmadığınız kadar sıkı çalışın. Sizden ne isteniyorsa eksiksiz biçimde yerine getirin. Belirlenen standardı karşılamakla yetinmeyin; onu aşmayı hedefleyin.

Beşinci Bölüm: Zırhlı Zihin

Goggins, Cehennem Haftası ve Temel Sualtı Taarruz/SEAL eğitimi sırasında ağır sakatlıklar, yorgunluk ve fiziksel acılarla mücadele eder. Buna rağmen pes etmez ve zihnini acıya karşı daha dayanıklı hâle getirmeye çalışır.

Goggins’in ortaya attığı “zihni nasırlaştırmak” kavramı, tıpkı ellerin nasır tutması gibi zihnin de zorluklar karşısında zamanla sertleşebileceğini anlatır.

Yazara göre mücadele sırasında şüpheyi ve olumsuz iç konuşmayı yönetmek de son derece önemlidir. Bunların kişiyi ele geçirip davranışlarını yönlendirmesine izin verilmemelidir. Geçmişteki başarıları ve aşılmış zorlukları hatırlamak, iç diyaloğu değiştirmeye ve kararlı bir zihniyeti korumaya yardımcı olabilir.

Yazar, yalnızca başarıyı hayal etmek için değil, olası engelleri önceden tahmin edip bunlara hazırlanmak için de görselleştirme yöntemini önerir. Parkuru önceden görmek veya zorlukları zihinde canlandırmak, sorunlar ortaya çıktığında onlarla daha iyi başa çıkmayı sağlar.

Goggins, geçmiş travmalarını inkâr etmek yerine onları bir güç kaynağına dönüştürmeye çalışır. Bu bölümde zihni kontrol etmenin, korkuya ve acıya rağmen mücadeleyi sürdürmenin önemi vurgulanır.

Bölüm Uygulama Rehberi

Değiştiremeyeceğiniz şeylere odaklanarak zaman harcamayın. Değiştirebileceğiniz şeyleri, tıpkı Stoacıların yaptığı gibi, zihninizde canlandırın.

Yolunuzdaki herhangi bir engeli seçin ya da kendinize yeni bir hedef belirleyin. Sonra o engeli aştığınızı veya hedefinize ulaştığınızı zihninizde görselleştirin.

Yalnızca başarıyı hayal etmeyin. Ortaya çıkması muhtemel zorlukları da zihninizde canlandırın. Bu yaklaşım, Stoacıların olumsuzlukları önceden zihinde canlandırma tekniğine benzer. Bunu yaparsanız sorunlar ortaya çıktığında onlarla nasıl mücadele edeceğinizi ve nasıl çözüm üreteceğinizi önceden belirlemiş olursunuz.

Unutmayın, görselleştirme yalnızca ilk adımdır. Çalışmalı ve zihninizde canlandırdığınız şeyleri gerçekten başarmalısınız.

Altıncı Bölüm: Mesele Ödül Değil

Goggins, 24 saatlik bir ultramaraton olan San Diego One Day yarışına katılır. Yeterli koşu antrenmanı yapmamış olmasına rağmen 162 kilometre koşarak büyük bir başarı elde eder.

Ancak bu başarı bir kupa ya da dışsal ödül kazanmak için değildir. Goggins için asıl mesele; kendi sınırlarını aşmak, kaybettiği yılların acısını dönüştürmek ve zihinsel kapasitesini sınamaktır. Yarış boyunca yaşadığı fiziksel acılar ve zihinsel krizler, başarı ile azim arasındaki ilişkiyi gösterir.

Goggins, yarış sırasında yaşadığı fiziksel ve zihinsel acıların üstesinden gelmek için “Kurabiye Kavanozu” tekniğini kullanır. Kurabiye Kavanozu’nda geçmiş başarılar bulunur. Zor anlarda bu başarıları ve küçük zaferleri hatırlayarak, eyleminize devam edecek azmi ve cesareti bulursunuz. Goggins de acı çektiği ve kendisinden şüphe ettiği anlarda geçmiş başarılarından güç alır.

Goggins’in 162 kilometrelik yarışı denemesinin bir diğer amacı, özel operasyonlarda hayatını kaybeden askerlerin ailelerini destekleyen Özel Harekât Savaşçıları Vakfı için para toplamaktır. Bu özverili amaç, büyük fiziksel ve zihinsel acıya rağmen ilerlemesine yardımcı olur.

Bu bölüm, başarıyı dışsal ödüllerden çok içsel dönüşüm ve dayanıklılık açısından değerlendirmeyi öğretir.

Bölüm Uygulama Rehberi

Kurabiye Kavanozu’nuzun içinde neler bulunduğunun bir listesini çıkarın.

Acı baş gösterdiğinde veya azminiz kırılmaya başladığında elinizi Kurabiye Kavanozu’na daldırın. Bir kurabiye alın ve onun size güç ve enerji vermesine izin verin.

Yedinci Bölüm: En Güçlü Silah

Bu bölümde Goggins’in ultramaraton dünyasına girişi, Hurt 100 ve Badwater gibi zorlu yarışlara hazırlanma süreci anlatılır. Goggins, ultra koşu camiasında kendisini kanıtlamak için giderek daha büyük sınavlara yönelir.

Bu bölümün merkezinde “Yüzde 40 Kuralı” vardır. Goggins’e göre insan bedeni ve zihni, performansımızı gerçek potansiyelimizin yaklaşık yüzde 40’ında sınırlayan bir düzenleyici mekanizmaya sahiptir. Birçok insan bu sınıra ulaşmadan bile pes eder. Ancak acı toleransını artırarak ve bizi sınırlayan hikâyeleri bir kenara bırakarak kapasitemizin daha büyük bir bölümüne ulaşmak mümkündür.

Zihin ve beden durmak için yalvarsa bile fiziksel zorlukların yoğunluğunu ve süresini kademeli biçimde artırmak, bu sınırlayıcı mekanizmayı aşmaya ve gerçek potansiyeli ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Başkalarından gelen olumsuz geri bildirimleri ve kişinin kendi sınırlayıcı inançlarını geride bırakması, hedeflerinin peşinden gitmesi ve potansiyeline ulaşması için gereklidir.

Mükemmelliğin peşinden gitmek, nihai bir varış noktası olmayan sürekli bir yolculuktur. Her zaman gelişim ve ilerleme için yer vardır.

Bu bölüm, gerçek sınırlarımızın çoğu zaman bedenden önce zihinde çizildiğini anlatır.

Bölüm Uygulama Rehberi

Zihninizdeki sınırlayıcı mekanizmayı düşünün ve bunun potansiyelinizi nasıl sınırlandırdığını fark etmeye çalışın.

Bir eylem veya görev sırasında zorlandığınızda yalnızca yüzde 5 ya da yüzde 10 daha ileri gitmeye çalışın.

Bu kademeli artış, zihninizin ve bedeninizin yeni yüke yavaş yavaş uyum sağlamasına yardımcı olur.

Hayat büyük bir zihin oyunudur. Bu oyunda karşı karşıya olduğunuz asıl kişi kendinizsiniz.

Sekizinci Bölüm: Yetenek Şart Değil

Goggins, 2006 yılında Ultraman yarışına katılır. Bu yarış; on kilometrelik yüzme, yaklaşık 420 kilometrelik bisiklet parkuru ve son olarak çift maraton koşusundan oluşan son derece zorlu bir dayanıklılık sınavıdır.

Goggins yeterince hazır değildir. Bisiklet, yüzme ve ekipman konusunda ciddi eksikleri vardır. Yarış boyunca mide sorunları, ayak problemleri, yorgunluk ve yetersiz hazırlığın sonuçlarıyla mücadele eder. Buna rağmen azmi, disiplini ve acıya dayanma gücüyle yarışı üst sıralarda tamamlar.

Goggins, hayatımızın yirmi dört saatini ayrıntılı biçimde planlamamız gerektiğini savunur. Planlama yapmazsak anlamsız işlerle uğraşarak farkında olmadan zamanımızın büyük bölümünü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalırız.

Programımızı küçük bölümlere ayırarak verimliliği ve odağı en üst düzeye çıkarabilir, dikkat dağıtıcı unsurları ve boşa harcanan zamanı en aza indirebiliriz. Bu süreç; mevcut programı denetlemeyi, zaman kayıplarını belirlemeyi ve ardından net öncelikler ile geçiş noktaları içeren uygun bir program oluşturmayı kapsar.

Bu bölüm, yeteneğin tek başına başarı getirmediğini; sürekli çalışmanın, disiplinin, zaman yönetiminin ve dirençli bir zihnin çok daha belirleyici olduğunu vurgular.

Bölüm Uygulama Rehberi

Zamanınızı verimli kullanmaya yönelik üç haftalık bir çalışma yapın. Bu çalışmayı talimatlara uygun biçimde yaparsanız en değerli varlığınız olan zamanı çok daha üretken kullanmaya başlayabilirsiniz.

Birinci hafta boyunca normal programınıza devam edin ve not tutun. Ne zaman, ne kadar, nerede ve nasıl çalışıyorsunuz? Gün içinde neler yapıyorsunuz? Bütün faaliyetlerinizi saat bilgisiyle kaydedin.

Çoğu insan günde dört ila beş saatini boşa harcar. Bunu fark edip zamanınızı daha iyi kullanmayı öğrenebilirseniz üretkenliğinizi artırma yoluna girersiniz.

İkinci hafta ideal bir program oluşturun. Her şeyi 15 ila 30 dakikalık zaman bloklarına ayırın. Programınızı disiplinli bir şekilde uygulayın.

İkinci hafta boyunca da not tutun. Hâlâ bazı ölü zamanlar bulunduğunu fark edebilirsiniz.

Üçüncü haftaya geldiğinizde, uykunuzdan fedakârlık etmeden çabanızı en üst düzeye çıkaran bir program oluşturmuş olmalısınız.

Dokuzuncu Bölüm: Nadideler Nadidesi

Özel kuvvetlerde görev yapmak zordur. Ancak Goggins bununla yetinmez ve Kara Kuvvetleri Komando Okulundaki zorlu bir eğitime daha katılmak için üstlerine dilekçe verir.

Ranger kursunda, yani Kara Kuvvetleri Komando Kursu’nda üstün başarı gösterir. Delta Force ve DEVGRU gibi seçkin birliklerin seçmelerine katılır. Bazı alanlarda başarılı olurken bazı noktalarda başarısızlıkla yüzleşir.

Irkçılığın ve önyargıların varlığını kabul eder ancak bunları bir engel değil, motivasyon kaynağına dönüştürmeye çalışır.

Yazar bu bölümde sürekli kendini geliştirme düşüncesini savunur. Ona göre başarılarının keyfini çıkarmaya fazla dalan biri “yumuşamaya” başlamıştır. Sürekli arayış içinde olmak ve çaba göstermek, sıra dışı biri olmak için gereklidir.

Bu bölümde “nadidelerin nadidesi” olabilmek için sürekli gelişimin, liderliğin, kendine hâkimiyetin ve yüksek standartların önemi üzerinde durulur.

Bölüm Uygulama Rehberi

Gerçekten sıra dışı biri olmak istiyorsanız sürekli arayış hâlinde kalmanız ve bitmeyen bir çaba göstermeniz gerekir.

Kendinizde, iş arkadaşlarınızda ve takım arkadaşlarınızda birikmeye başlayan rehaveti fark edip ortadan kaldırmalısınız. Kendi önünüze yeni engeller koymaya devam etmelisiniz. Çünkü sizi daha da güçlendirecek sürtünme oradadır.

Onuncu Bölüm: Başarısızlıktan Doğan Güç

Goggins, başarısızlığı öğrenme ve gelişme için büyük bir fırsat olarak görür. Yirmi dört saat içinde en fazla barfiks çekme dünya rekoru denemelerinde önce başarısız olur.

Ellerindeki yaralar, ekipman sorunları, yorgunluk ve strateji hataları nedeniyle istediği sonuca ulaşamaz. Ancak bu başarısızlıkları ayrıntılı biçimde analiz eder. Nerede hata yaptığını, hangi eksiklerinin bulunduğunu ve bir sonraki denemede neleri değiştirmesi gerektiğini belirler. Daha iyi hazırlanır ve 2013 yılında rekoru kırmayı başarır.

Bu bölüm, başarısızlığın bir son olmadığını; doğru biçimde analiz edilirse daha güçlü bir dönüşün başlangıcına dönüşebileceğini öğretir.

Bölüm Uygulama Rehberi

En son yaşadığınız ve sizi en çok üzen başarısızlıkları düşünün. Günlüğünüzü çıkarın ve gecikmiş bir “Eylem Sonrası Raporu” yazın.

İlk olarak neyin iyi gittiğini ayrıntılı biçimde belirtin. Kendinize karşı cömert olun. Çünkü mutlaka iyi giden bazı şeyler olmuştur. Nadiren her şey tamamen kötüdür.

Ardından başarısızlıkla nasıl başa çıktığınızı yazın. Bu durum hayatınızı ve ilişkilerinizi etkiledi mi? Etkilediyse nasıl etkiledi?

Geri dönün ve düzeltebileceğiniz şeylerin bir listesini yapın. Kendinize karşı acımasızca dürüst olun.

Ardından mümkün olan en kısa sürede yeni bir deneme planlayın.

Hazırlanırken bu Eylem Sonrası Raporu’nu yanınızda tutun. Sorumluluk Aynası’na danışın ve gerekli bütün ayarlamaları yapın.

Uygulama zamanı geldiğinde nasırlaşmış zihin, Kurabiye Kavanozu ve Yüzde 40 Kuralı hakkında öğrendiğiniz her şeyi zihninizde tutun.

Zihninizi kontrol altında tutmaya çalışın. Düşünce sürecinize hâkim olun. Bu hayat tamamen bir zihin oyunudur. Bunu fark edin ve sahiplenin.

Yine başarısız olursanız sorun değil. Acıyı kabul edin. Bu adımları tekrarlayın ve mücadele etmeye devam edin. Her şey bundan ibarettir.

On Birinci Bölüm: Peki Ya Mümkünse?

Goggins, kitabın son bölümünde yaşadığı sağlık sorunlarını, fiziksel yorgunluğu ve zihinsel mücadeleyi anlatır. Kendisine Addison hastalığı teşhisi konur. Daha 38 yaşında olmasına rağmen bedeninin büyük ölçüde yıprandığını hisseder. Bu karanlık süreçte geçmişini, başarılarını, acılarını ve kimliğini yeniden değerlendirir.

Esneme, beden farkındalığı ve yeni fiziksel bakım alışkanlıkları hayatında önemli bir yer edinir. “Peki ya mümkünse?” sorusu, Goggins için insanın kendi sınırlarını sorgulaması ve daha fazlasının mümkün olup olmadığını araştırması anlamına gelir.

Goggins, kitabın sonunda okuyucuyu kendi sınırlarını aşmaya ve değişim ihtimalini ciddiye almaya çağırır.

Sonuç

Benim Canım Acımaz kitabının ana fikri ve temel mesajı basittir: İnsan çoğu zaman gerçek sınırlarına ulaştığı için değil, zihninin koyduğu erken sınırlara teslim olduğu için durur. Disiplin, gönüllü zorluk, dürüst öz değerlendirme ve sürekli çalışma sayesinde zihinsel dayanıklılık geliştirilebilir.

Sonuç olarak Benim Canım Acımaz kitabı bize şunları söylemektedir:

• Gerçeklerle dürüstçe yüzleşin.

• Konfor alanınızı kontrollü biçimde genişletin.

• Potansiyelinizin düşündüğünüzden daha büyük olabileceğini unutmayın.

• Geçmiş başarılarınızdan güç alın.

• Başarısızlıklarınızı analiz edin ve sonuçlarından ders çıkarın.

• Motivasyondan çok disipline ve çalışmaya güvenin.